Δεοντολογικά (άρθρο του Ν. ΓΑΖΗ)

φωτο nikos του ΝΙΚΟΥ ΓΑΖΗ

Ρώτησαν κάποτε ένα σοφό βασιλιά:
– Άρχοντα, αν έχανες όλα σου τα αγαθά, ποιό από αυτά τα πέντε θα ήθελες να σου μείνει τελευταίο: η υγεία, η ελευθερία, το χρυσάφι, η σοφία ή η δόξα;
Και η απάντηση του βασιλιά ήταν:
– Oι πληροφορίες! Δώστε μου άφθονες και σωστές πληροφορίες κι όλα τα υπόλοιπα τα παίρνω πίσω!..
Η ανάγκη της επικοινωνίας και της πληροφόρησης είναι τόσο παλιά όσο και όλες οι άλλες βασικές ανθρώπινες ανάγκες, ακόμα και οι …θεικές.
΄Όταν ο Θεός έπλασε τον κόσμο και τους πρωτόπλαστους, το πρώτο που έκανε ήταν να τους πλαισιώσει με μερικά τάγματα αγγέλων και αρχαγγέλων, προκειμένου να επικοινωνεί με τους ανθρώπους και να τους στέλνει τις σκέψεις και τις εντολές του.
Φτερωτά όντα που μεταφέρουν ειδήσεις και μηνύματα στο λεπτό, που συλλέγουν πληροφορίες για τις ανθρώπινες μπαγαποντιές και που κάποτε επιδίδονται σε κουτσομπολιά που αναστατώνουν το σύμπαν, συναντάμε σε κάθε θρησκεία ή μυθολογία. ΄Ετσι, ο Ερμής, η Αθηνά και η ΄Ιρις ήταν οι ταχυδρόμοι και ρεπόρτερς του Ολύμπου, ο άγγελος Γαβριήλ, εκτός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου, μετέφερε στον προφήτη Μωάμεθ τις αποκαλύψεις του Αλλάχ και ο άγγελος Βοχού Μάννα αποκάλυψε στον Ζαρατούστρα τον «αληθινό» Θεό!
Τα Μ.Μ.Ε.
Η πληροφόρηση σήμερα είναι μια λειτουργία απόλυτα ταυτισμένη με την κοινωνική και οικονομική ζωή, με τις πολιτικές αντιθέσεις και τις διαφορετικές εκτιμήσεις, ενώ λειτουργεί τόσο πιο δραστήρια όσο πιο σύνθετη γίνεται η σύγχρονη ζωή. Λειτουργεί δε και κυκλοφορεί τόσο πιο ελεύθερα όσο πιο δημοκρατική είναι η ανθρώπινη κοινωνία.
΄Ετσι εξηγείται, γιατί η ελευθεροτυπία αποτελεί τον πρώτο στόχο των φασιστικών καθεστώτων, και γιατί πρωταρχικό μέλημα κάθε δικτατορίας είναι να καθυποτάξει ή να εξαφανίσει τον τύπο.
Η διαχείριση της πληροφόρησης αποτελεί καθήκον και προνόμιο των Μ.Μ.Ε.
Η συνετή διαχείριση και προβολή της πληροφορίας, με μοναδικό κριτήριο την αλήθεια, είναι πρωταρχικό καθήκον κάθε μέσου επικοινωνίας.
Σ’ αυτή την διαχείριση όμως, ελλοχεύουν μεγάλοι κίνδυνοι και παραμονεύουν επικίνδυνες ξελογιάστρες σειρήνες.
Σοβαρότεροι κίνδυνοι είναι η διολίσθηση στον κιτρινισμό, στον λίβελο, στην ανεπίτρεπτη παραβίαση της ιδιωτικής ζωής, αλλά και η αβασάνιστη προβολή ειδήσεων ή σχολίων που πλήττουν υπολήψεις. Στον τόπο μας, δυστυχώς, έχουμε τέτοια παραδείγματα…
Οι σειρήνες πάλι, είναι η αθέμιτη κερδοσκοπία, η εξαγορά, η έμμεση διαφήμιση και η μετατροπή για οποιονδήποτε λόγο του μέσου σε νεροκουβαλητή παρατάξεων ή προσώπων. Και σ΄ αυτά, ξανά δυστυχώς, έχουμε στον τόπο μας παραδείγματα προς αποφυγήν…
Η δεοντολογία
Η δημοσιογραφική δεοντολογία οριοθετεί τα πλαίσια και τους κανόνες, ώστε η διαδικασία της ενημέρωσης να μην εκτρέπεται προς τις καταστάσεις που προαναφέραμε.
Δεν θα παραθέσω εδώ τους κανόνες της ΕΣΗΕΑ, ούτε τις δέκα αρχές που διατύπωσε η Συμβουλευτική Συνέλευση των Διεθνών και Περιφερειακών Οργανώσεων των Δημοσιογράφων.
Θα αρκεσθώ μόνο να πω ότι προσωπικά ακολουθώ τον βασικό μπούσουλα που λέει πως ο τύπος είναι πάντα με την μεριά του κοινού και όχι της οποιασδήποτε εξουσίας και πως σκοπός των άρθρων και των σχολίων μου είναι να ερμηνεύουν τα γεγονότα, να ασκούν έλεγχο στην εξουσία, να παίρνουν θέση στα μεγάλα ή μικρά προβλήματα της καθημερινής μας ζωής με σκοπό να διορθωθούν τα κακώς κείμενα.
Το τοπικό Μ.Μ.Ε.
Ο ρόλος ενός τοπικού Μ.Μ.Ε. είναι απ΄τη φύση του πιο δύσκολος. Περιορίζεται αναγκαστικά στην τοπική ενημέρωση, που σημαίνει πως χρέος του είναι ν΄ ασχολείται και ν΄ αναδεικνύει τα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας. Που σημαίνει πως ασχολείται κυρίως με πρόσωπα και γεγονότα του στενού μας τοπικού περιβάλλοντος, όπου λίγο-πολύ όλοι γνωριζόμαστε μεταξύ μας.
Ταυτόχρονα, ακριβώς επειδή το ¨γήπεδο¨ είναι πολύ μικρό, είναι αναγκασμένο να δίνει συνεχώς εξετάσεις σ΄ έναν πολύ απαιτητικό κόσμο, που βιώνει από πρώτο χέρι τα γεγονότα.
Τούτη η ιστοσελίδα έχει διατηρήσει σαν κόρη οφθαλμού την απόλυτη ανεξαρτησία της. ΄Ετσι, έχει αναγνωρισθεί και καταξιωθεί στην συνείδηση της τοπικής κοινωνίας για την συνέπεια, την δίκαιη και αντικειμενική τοποθέτησή της στα τοπικά ζητήματα και την διαρκή προσπάθειά της να γίνεται όλο και καλύτερη.

Ο αρθρογράφος – σχολιαστής
Ο υπογράφων με την αρθρογραφία του, δεν υπήρξε -και δεν προτίθεται να γίνει- ούτε νεροκουβαλητής ούτε πολέμιος οποιουδήποτε. Κρίνουμε και σχολιάζουμε δημόσιους ρόλους και συγκεκριμένες συμπεριφορές που αφορούν την τοπική κοινωνία, αδιαφορώντας για τα πρόσωπα και ανεξάρτητα απ΄το αν αυτά μας είναι συμπαθή, αδιάφορα ή αντιπαθή. Αυτό είναι το καθήκον μας, αυτό επιβάλλει η δεοντολογία, αυτό ακριβώς κάνουμε κι αυτό προτιθέμεθα να συνεχίσουμε να κάνουμε.
Ο ρόλος του αβανταδόρου ή του κατ’ αποκοπήν «επικοινωνιολόγου» και του έμμεσου διαφημιστή, που για κάποιους άλλους είναι σκοπός, καθόλου δεν μας ταιριάζει και από μας τουλάχιστον, απορρίπτεται χωρίς καμία συζήτηση…
Η θέση του αρθρογράφου ή του σχολιαστή όμως σας διαβεβαιώνω πως δεν είναι πάντα ευχάριστη, γιατί πολύ συχνά βιώνει αντικρουόμενα συναισθήματα.
Από τη μια έχει την ικανοποίηση πως συνεισφέρει στο να προβληθούν και ενδεχομένως να διορθωθούν ζητήματα που δεν εξελίσσονται σωστά. Απ΄ την άλλη όμως, διαπιστώνει πως έχει έναν πολύ άχαρο ρόλο, αφού -αναγκαστικά κάποτε- πρέπει να στεναχωρήσει γνωστούς του ανθρώπους.
Μοιραίο είναι λοιπόν, ενίοτε να έρχεται σε ευθεία αντιπαράθεση με ανθρώπους που του είναι -κατά τα υπόλοιπα- συμπαθείς, ακόμη και φίλοι.
Ο κίνδυνος τότε να παρεξηγηθεί και -παρότι δεν το επιθυμεί- να συρθεί σε αντιπαράθεση και ψυχρότητα μαζί τους είναι μεγάλος.
Γι’ αυτό έγραψα τούτο το άρθρο. Για να ξεκαθαρίσω με σαφήνεια την αφετηρία μου, τη θέση μου και να διευκρινίσω πως ούτε χρωστάω ούτε μου χρωστάει κανείς…
Προσωπικά μάλιστα, όντας καλοπροαίρετος, εύχομαι να μην προκύπτουν ποτέ ζητήματα στενάχωρης κριτικής κι’ ας μείνουμε ανενεργοί εμείς οι σχολιαστές.
¨No news, good news¨ λέει ένα εγγλέζικο ρητό, που σε ελεύθερη μετάφραση σημαίνει ¨είναι καλά νέα να μην υπάρχουν νέα¨…
Για να συμβεί όμως αυτό πρέπει οι τοπικοί άρχοντες κυρίως αλλά και όλα τα δημόσια πρόσωπα, με τα πεπραγμένα τους να φροντίσουν να ευρίσκονται υπεράνω (κάθε αρνητικής) κριτικής.
Σε κάθε περίπτωση όμως, υποτίθεται πως τα δημόσια πρόσωπα γνωρίζουν κι αποδέχονται προκαταβολικά ότι η ανέλκυσή τους σε δημόσια αξιώματα τους μετατρέπει αυτόματα σε υποκείμενα δημοσίου ενδιαφέροντος, σχολιασμού και κριτικής.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *